กราฟฟีติอาร์ต : ศิลปะสมัยใหม่หรือผลงานเด็กมีปัญหา


กราฟฟีติอาร์ต : Graffiti  Art


ศิลปะสมัยใหม่หรือผลงานเด็กมีปัญหา

ค่ำคืนนี้หรือค่ำคืนไหน ขณะคุณกำลังหลับ  เด็กวัยรุ่นจำนวนหนึ่งกำลังลงมือปฏิบัติงานพวกเขากำลังนำจินตนาการออกมาให้ปรากฎเป็นลวดลาย   ตัวอักษร  หรือข้อความ   ที่บางทีประดับด้วยภาพสื่อความหมาย
เมื่อคุณตื่นขึ้นมา  พบว่ากำแพงข้างๆบ้านของคุณหรือกำแพงฝั่งตรงข้ามซึ่งครั้งหนึ่งเคยว่างเปล่า   บัดนี้กลับเต็มไปด้วยลวดลายและสีสัน   ปรากฎการณ์นี้อาจสร้างความสงสัย  งงงวยกระทั่งวิตกกังวลให้แก่คุณหรือคนอื่นได้ไม่ยากและนั่นคือผลงานที่เรียกว่า   กราฟฟีติอาร์ต (Graffiti  Art)
    “คีธ   ฮาริง    เริ่มต้นจากริมถนน   เช่นเดียวกับการเริ่มต้นของฉันมาดอนน่า  นักร้อง  นักแต่งเพลง และนักแสดงชื่อดังกล่าวถึง  คีธ  ฮาริง  ศิลปินนักวาดภาพสมัยใหม่    หลายคนเชื่อว่าเขาเริ่มต้นเป็นนักวาดบนผนังกำแพงตามเมืองใหญ่ในอเมริกามาก่อน  กระทั่งโด่งดังในที่สุด
                คำพูดของมาดอนน่าคล้ายบอกว่า   ชื่นชมในความเป็นศิลปินติดดินทั้งของเขาและตัวเธอเอง     
ทว่าการเป็นศิลปินริมถนนที่เที่ยววาด   เขียน   พ่นสีตามกำแพง   บนพื้นผิววัสดุอื่นๆ   เช่น   กำแพงในสวนสาธารณะหรือกำแพงตึกร้างตามซอกถนน   พ่นสีบนตัวถังรถไฟหรือรถเมล์   ไม่ว่าในอดีตหรือปัจจุบัน   เป็นการกระทำที่คนในสังคมมองด้วยสายตาแตกต่างกัน   ฝ่ายหนึ่งอาจมองเห็นความสวยหรือแปลกตา   สะท้อนจินตนาการของผู้วาด   แต่อีกฝ่ายกลับมองว่าเป็นการแสดงออกของเด็กมีปัญหาผู้ฝักใฝ่ความรุนแรง   เป็นผลงานของบรรดาก๊วนแก๊งในย่านนั้นๆ
                มีโอกาสเดินทางไปออสเตรียในปี  ..๑๙๘๙  ผมพักกับเพื่อนย่านนิวทาวน์ (ซิดนีย์)  ย่านนิวทาวน์ปลายยุคเอทตี้ส์ผ(1980s)ไม่ถึงกับวุ่นวาย   รีบเร่ง  เหมือนบรรยากาศในเมือง  แต่มิได้สงบเหงาเหมือนนอกเมือง    นิวทาวน์สมัยนั้นกำลังเติบโตอาจกล่าวได้ว่าเป็นข้อต่อระหว่างตัวเมืองกับชานเมือง   เป็นชุมชนหลากหลาย   ฮิปปี้ทั้งรุ่นเก่าและใหม่เดินร่วมถนนกับชาวพั้งค์ชาวอะบอริจินเดินร่วมถนนเดียวกับชาวเอเชียผิวเหลือง
                ที่นั่นมีร้านหนังสือหลายร้าน   ร้านเหล้าทุกห้าสิบเมตรร้านอาหารชั้นดี    ร้านขายเทปที่สามารถหาเพลงยุค ไซเคเดอลิก  เช่น  เพลงของจิมมี่   เฮนดริกซ์     จนถึงฟังกี้อย่างทอล์คกิ้งอะเฮดนอกจากนี้มีหนังลามกตั้งอยู้ใกล้กับศูนย์ช่วยเหลือผู้ไร้ที่อยู่อาศัยยังเคยเห็นคนออกจากศูนย์ช่วยเหลือแล้วเดินเข้าโรงหนังลามกอยู่บ่อยๆ
                อย่างไรก็ดี   ผมสนใจภาพวาดตามกำแพงในย่านนิวทาวน์เป็นพิเศษ   ด้วยเห็นว่าสวยและแปลกตา   อันที่จริงภาพคล้ายกันนี้เคยผ่านตาตามนิตยสาร   หนังสือเล่มรวมผลงานนักเขียนกราฟฟีติในนครนิวยอร์ก   รวมทั้งโปสต์การ์ดหลายใบที่เพื่อนพ้องคนรู้จักร่อนส่งมาจากต่างทวีปต่างเมือง
                ครั้นเห็นเข้าจริงๆ จึงบันทึกภาพเก็บไว้และเดินดูภาพเขียนบนกำแพงตามกำแพงตามซอกเล็กซอยน้อยย่านนิวทาวน์    กระทั่งมีโอกาสใกล้ชิด นักวาด  กลุ่มเล็กๆ   เด็กชายเหล่านั้นอายุระหว่างสิบสาวถึงสิบห้าปี    ล้วนแต่แต่งตัวสไตล์ฮิพฮ็อพ  สวมเสื้อและกางเกงตัวใหย่กว่าเจ้าของสักสีห้าเท่า   ไม่เท่านั้น   ยังมีเป้หลังใบเขื่องห้อยลงมาปิดก้น   ที่ขาดไม่ได้คือหมวกแก๊ป
                หนึ่งในกลุ่มบอก   ภาพเหล่านี้เป็นฝีมือของพวกเขา   แต่เพราะเป็นเด็ก   ผมจึงสนใจเรื่องที่พวกเขาพูดน้อยมาก   ทั้งหมดจึงเดินจากไป  และเมื่อหนุ่มหนึ่งในกลุ่มหันมามองผมด้วยสายตาผิดหวัง   จำได้ว่าตัวเองรู้สึกผิดอยู่เหมือนกัน   นั่นเป็นครั้งแรกและครั้งสุดท้ายที่คิดว่าตัวเองได้ใกล้ชิดนักวาด   ผู้สร้างสรรค์ผลงานกราฟฟีติอาร์ต
                หากบอกว่ากราฟฟีติเป็นรูปแบบศิลปะสมัยใหม่แขนงหนึ่งย่อมมีข้อสงสัย   ความไม่เห็นด้วย   และคำถามตามมามากมายเพราะฉะนั้นก่อนจะมีการตั้งคำถาม   จึงขอเล่าเรื่องเกี่ยวกับความเป็นมาของกราฟฟีติอาร์ตจากมุมมองของบรรดานักวาดพอสังเขป


Unknown Artist

Unknown Artist
City: Heidenheim
Foto sent by Andreas Müller

Artist: Graphism.de
City: Aalen, Cafe Wunderlich
Foto by Polypix
Unknown Artist
City: Bayreuth
Foto sent by Evelin Murschel
ที่มา ภานุ   มณีวัฒนกุล